Digitalige Dingen

Vandaag, 24 februari 2010, heb ik mijn 100e twaiku op Twitter geplaatst:

// hoog en verheven / staat de torenhaan glansrijk / in de zuiderwind // #twaiku #haiku 100/365

Je kunt de voorgaande 99 twaiku teruglezen op deze pagina of op mijn Twitter-account.

Voorlopig ga ik nog wel even door met het schrijven van deze korte gedichtjes, zeker nu de lente langzaam aanbreekt, een seizoen dat zich bij uitstek leent voor (micro)poëtische beschouwingen. Bovendien heb ik me voorgenomen om geheel in lijn met het cyclische karakter van de haiku-dichtvorm niet minder dan 365 twaiku te schetsen. Ik heb nog wel een paar seizoenen te gaan dus, maar dat is zeker geen straf, want er valt nog zoveel moois te vangen in drie regels en 17 lettergrepen. Ik verheug me op al die kleine buitenkansen.

De van oorsprong Japanse haiku is een versvorm waarmee in een paar regels een krachtig gestileerd beeld wordt opgeroepen. Hierdoor leent de haiku zich uitstekend als inspiratiebron voor illustraties. Met minimalistische streken tegen een kleurrijke achtergrond heb ik onderstaande haiku verbeeld in een eenvoudige digitale tekening.

meisje kleurt de dag
op een beschilderde fiets
met hoge snelheid

Ik moet het toegeven: ik ben eigenlijk geen grote fan van twitter, het zogenaamde microbloggen waarbij mensen hun doen en laten in sms-achtige berichtjes van 140 tekens wereldkundig maken. Je zou het kunnen beschouwen als de ultieme kroon op de recente web 2.0 ontwikkelingen, aangezien de collectieve interactie hoogtij viert en iedereen moeiteloos kan bijdragen aan een geheel van … tja, van wat eigenlijk? Waar gaat het over op twitter en wat is de meerwaarde van die eindeloze stroom berichtjes vol persoonlijke niemendalletjes? Ter illustratie hieronder een paar tweets (zo heten de berichten op twitter) die ik in een slordige vijf minuten heb geoogst:

Rarg995: Trying to be funy to a deadline (1 second ago from web)

Tr1shaMarie: Going to school and cosmetology. ah so boring! (1 second ago from web)

BendyFerrets: Turning my brain into sushi by trying to decide what to write (1 second ago from web)

oinkmicah: summer is ending so fast with a blink of an eye! ( (1 second ago from web)

AmberPanda: good night everyone (1 second ago from web)

Goed, de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik bovenstaande tweets heb geselecteerd op basis van het criterium ‘weinig tot nietszeggend’. Hoewel veel berichten ruimschoots aan deze eis voldoen, geldt dit niet voor alles wat er gekrabbeld wordt op twitter. Met enige regelmaat verschijnen er ook echt wel interessante meldingen en doorverwijzingen. En het goede nieuws is, dat je zelf het kaf van het koren kunt scheiden, door te kiezen van welke twitteraar je de tweets wilt zien en van welke liever niet.
Niks mis met al dat getwitter dus, zou je kunnen denken, maar wat zegt deze nieuwe techniek nu over de gebruikers ervan? Kennelijk hebben we met z’n allen de behoefte om elkaar voortdurend op de hoogte te houden van ons wel en wee. In evolutionair opzicht is dit misschien wel wenselijk, aangezien je vast wat kunt leren van de hoogte- en dieptepunten die je soort/twittergenoten voortdurend doormaken. Maar het is voor mij de vraag of het kennisnemen van al deze hoogst subjectieve micro-ervaringen onze eigen ervaring van het leven nu rijker maakt of juist verarmt? Ik ben geneigd het laatste te geloven, want met elke tweet die ik tot me neem verplaats ik me automatisch in het leven van een ander (vaak een vreemde) en raak daarmee een beetje verwijderd van de kern van mijn eigen bestaan. Dat gebeurt trouwens ook tijdens het kijken van televisie, waarbij je eveneens afdwaalt naar een imaginaire wereld en je minder bewust bent van je eigen aanwezig zijn. Wat twitter duidelijk anders maakt, is dat je zelf deelneemt en bijdraagt aan de maalstroom van informatie, waardoor je je nog makkelijker met het medium vereenzelvigt en in het ergste geval een digitaal spiegelleven leidt dat is opgebouwd uit merkwaardige molekuulreeksen van 140 tekens. Met andere woorden, je bent dan letterlijk wat je twittert en bestaat dus ook bij de gratie ervan. De verhalen van fanatieke twitteraars die besluiten te stoppen met twitter en vervolgens door een geestelijk dal gaan lijken dit te bevestigen. Het is dan net alsof ze zichzelf weer moeten hervinden, los van hun illusoire bestaan op twitter.
Okay, ik overdrijf misschien een beetje, maar dat er een vervreemdende werking uitgaat van het verschijnsel twitter durf ik wel te stellen. Persoonlijk heb ik me voorgenomen om twitter op een minder gangbare manier te benaderen, en wel als een kanaal of middel om een oude Japanse dichtvorm mee te beoefenen. Het gaat hier om de Haiku, het beknopte drieregelige vers (met 5-7-5 metrum) dat zich uitstekend leent om in een tweet te worden uitgedrukt. Het is mijn bedoeling om dagelijks één haikumoment (uit het ‘gewone’, analoge leven) in een haiku te vangen en vervolgens op twitter te posten. Dit wil ik een jaar lang uitproberen om te kijken of twitter ook kan fungeren als een zuiver reflectief en poëtisch medium. Bovendien is het een mooie oefening om dichter bij de essentie van het niet-digitale leven te komen, en als twitter juist daaraan kan bijdragen, moet ik straks gelukkig constateren dat mijn hele betoog niets waard blijkt te zijn.

De eerste haiku, of beter nog, twaiku heb ik op 12 mei 2009 gepost en luidt als volgt:

twee grijze duiven
raken elkaar klapwiekend
net niet neergestort

In een tweet ziet dat er zo uit:

lendumont: // twee grijze duiven / raken elkaar klapwiekend / net niet neergestort // #twaiku #haiku 1/365

Klik hier voor een actueel overzicht van de door mij op twitter geplaatste twaiku.
Wil je mijn twaiku-avontuur dagelijks volgen op twitter? Ga dan naar http://twitter.com/lendumont

Let wel, het gebruik van twitter geschiedt volledig op eigen risico.